Ödeme emrine itiraz süresi, ilamsız icra takibinde tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz doğrudan icra dairesine yapılır; süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine (çek, bono, poliçe) dayalı takiplerde ise borca veya imzaya itiraz süresi beş gündür, itiraz icra mahkemesine yapılır ve bu itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Maaş haczinde ise maaşın tamamı değil, belirli bir kısmı haczedilebilir. Borçlu tarafında olan bir kişi için bu sürelerin ve sınırların doğru bilinmesi, hak kaybını önlemenin ilk adımıdır.
Ödeme Emrine İtiraz Süresi Ne Kadardır?
İcra ve İflas Kanunu’na göre genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Bu itiraz, borcun tamamına, bir kısmına, faize ya da icra dairesinin yetkisine yönelik olabilir. Süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur; alacaklının süreci devam ettirebilmesi için itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali yoluna başvurması gerekir. Borçlu itirazının sebebini göstermek zorunda değildir; ancak borcun yalnız bir kısmına itiraz ediyorsa itiraz ettiği miktarı açıkça belirtmelidir, aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır. Takibe dayanak belgedeki imzaya itiraz edilecekse bu da ayrıca ve açıkça bildirilmelidir (m.62).
Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde durum farklıdır. Çek, bono ya da poliçeye dayanan bir takipte borca veya imzaya itiraz süresi beş gündür ve bu itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. Bu itiraz, mahkeme aksine karar vermedikçe takibi kendiliğinden durdurmaz; bu yüzden kambiyo takibinde süre ve mercii karıştırılmamalıdır.
İtiraz Sürecinde Sık Yapılan Hatalar
Ödeme emrine itiraz sürecinde borçluların sıkça düştüğü hatalar şunlardır:
- İlamsız takip ile kambiyo takibinin karıştırılması; yedi günlük süre ile beş günlük sürenin, icra dairesi ile icra mahkemesinin yanlış eşleştirilmesi.
- Tebliğ tarihinin kontrol edilmeden varsayılması; tebligat usulsüz yapılmışsa, muhatabın tebliği öğrendiği tarih tebliğ tarihi sayılır.
- İtirazı alacaklıya ya da telefonla bildirmekle yetinmek; itiraz icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılıp tutanağa geçirilmelidir.
- Kambiyo takibinde itirazın kendiliğinden takibi durdurduğunun sanılması; bu takipte icra mahkemesinden takibin durdurulması kararı alınmadıkça haciz işlemleri sürebilir.
İtiraz Süreci Adım Adım Nasıl İşler?
1. Tebliğ Tarihinin Tespiti
Ödeme emrinin ne zaman tebliğ edildiği, itiraz süresinin başlangıcı açısından belirlenir.
2. İtiraz Dilekçesinin Hazırlanması
İtirazın borcun tamamına mı, bir kısmına mı, faize mi, yetkiye mi yönelik olduğu belirtilir; kısmi itirazda itiraz edilen miktar açıkça yazılır.
3. İtirazın İlgili Mercie Sunulması
İlamsız takipte itiraz icra dairesine, kambiyo takibinde ise icra mahkemesine yöneltilir.
4. Takibin Durumu
İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; kambiyo takibinde ise itiraz takibi durdurmaz.
5. Alacaklının Karşı Adımı
Alacaklı, itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali davasıyla süreci yeniden ilerletebilir.
İtiraz Süresini Kaçırırsam Ne Olur?
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz aşamasına geçebilir. Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ tarihinin doğru tespiti ve itirazın süresi içinde, doğru mercie yapılması büyük önem taşır. Borçlu, elinde olmayan bir sebeple süresinde itiraz edemediyse gecikmiş itiraz yolu gündeme gelebilir (m.65); ancak bu istisnai bir yoldur ve her dosyada uygulanabilir değildir.
Örnek Bir İtiraz Süreci
Bir borçluya ilamsız takip yoluyla ödeme emri tebliğ edilmişti. Borçlu, borcun bir kısmının daha önce ödendiğini düşünüyordu ancak elindeki dekontları toplayıp tebliğden altı gün sonra icra dairesine yazılı itiraz dilekçesi vermişti. İtiraz, borcun ödenen kısmına yönelik olarak açıkça belirtilmiş ve dekontlar dilekçeye eklenmişti. İtiraz süresinde yapıldığı için takip durmuş, alacaklı itirazın kaldırılması yoluna başvurmuş, mahkeme dekontları inceleyerek borcun bir kısmının gerçekten ödendiğini tespit etmişti. Bu örnek, itiraz gerekçesinin somut belgelerle desteklenmesinin sonucu etkilediğini gösterir.
Maaş Haczi Nasıl Uygulanır?
Maaşın tamamı haczedilemez; icra müdürü, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan miktarı göz önünde bulundurarak haczedilecek kısmı belirler, ancak bu miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada haciz oranı genellikle dörtte bir olarak uygulanır. Nafaka alacaklarına ilişkin hacizler bu genel kuralın dışındadır ve daha geniş bir kesinti söz konusu olabilir.
Emekli maaşı kural olarak haczedilemez; nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları bu kuralın dışındadır. Borçlunun haczine açıkça muvafakat ettiği durumlar ayrıca değerlendirilir. Maaş üzerine birden fazla haciz konulmuşsa hacizler sıraya konur; önceki haciz sona ermeden sonraki haciz için kesinti yapılmaz.
Hangi Mallar Haczedilemez?
İcra ve İflas Kanunu, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam standardını korumak amacıyla bazı malları haciz dışında tutar. Borçlunun mesleğini icra etmesi için zorunlu eşyalar, ailenin ihtiyacı olan temel ev eşyaları ve kanunda sayılan diğer kalemler bu kapsamdadır. Haczedilmezlik iddiası, icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür (m.82, m.16). Haciz sırasında hazır bulunan borçlunun, haczedilmez nitelikteki eşyaları tutanağa geçirtmesi de önemlidir.
Haciz İşlemine Karşı Şikâyet Yolu
İcra dairesinin usule aykırı bir haciz işlemi yaptığını düşünen borçlu, bu işleme karşı icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilir. Şikâyet, haczedilmezlik kuralına aykırı bir haciz, hatalı hesaplama ya da usul hatası gibi durumlarda gündeme gelir. Şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (m.16).
Borç Ödendiğinde Haciz Kendiliğinden Kalkar mı?
Hayır. Tapu, araç veya banka kayıtlarına konulan haciz şerhlerinin kaldırılması için icra dairesinin ilgili kurumlara yazı yazması gerekir. Borç ödendikten sonra haczin kaldırılması icra dairesinden talep edilmeli ve kayıtların düzeltildiği takip edilmelidir.
Alacaklı Tarafındaysanız
Bu yazı borçlu tarafın haklarına odaklanmaktadır. Alacaklı olarak icra takibinin nasıl başlatılacağı, hangi belgelerin gerektiği ve tahsil sürecinin nasıl yürütüldüğü hakkında bilgi almak isterseniz, Adana icra avukatı sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İtiraz Sonrası Dava Süreci Nasıl İşler?
İlamsız takipte borçlunun itirazı üzerine takip durunca, alacaklının hakkını devam ettirebilmesi için itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali davası açması gerekir. İtirazın kaldırılması icra mahkemesinde, itirazın iptali ise genel mahkemelerde görülür; hangi yolun izleneceği alacağın dayandığı belgenin niteliğine göre belirlenir. Bu aşamada borçlu, itirazının dayanaklarını (borcun ödendiği, zamanaşımına uğradığı, hiç doğmadığı gibi) somut delillerle ortaya koyabilir.
Kambiyo senedine dayalı takipte ise itiraz icra mahkemesine yöneltildiğinden, süreç doğrudan bu mahkemede yürür ve genel mahkemelere ayrıca başvuru gerekmez. Ancak bu itirazın takibi kendiliğinden durdurmadığını, borçlu icra mahkemesinden takibin durdurulması kararı almadıkça haciz işlemlerinin devam edebileceğini unutmamak gerekir.
Borçlu Olarak Ödeme Planı Yapılabilir mi?
Bazı dosyalarda alacaklı ile borçlu arasında icra dairesi dışında bir ödeme planı üzerinde anlaşılabilir. Ancak bu tür bir anlaşmanın icra dosyasına usulüne uygun şekilde yansıtılması, ilerideki uyuşmazlıkları önlemek açısından önemlidir. Sözlü anlaşmalar, sonradan ispat güçlüğü doğurabileceğinden yazılı hale getirilmesi tavsiye edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme emrine itiraz süresini kaçırırsam ne yapabilirim?
Kural olarak süre geçtikten sonra itiraz hakkı kaybedilir ve takip kesinleşir. İstisnai durumlarda gecikmiş itiraz yolu değerlendirilebilir; bu, her dosyada uygulanabilecek bir yol değildir.
Maaşımın tamamı haczedilebilir mi?
Hayır. Maaşın dörtte birinden az olmamak üzere icra müdürü tarafından belirlenen bir kısmı haczedilebilir; nafaka alacakları bu genel kuralın dışındadır.
Emekli maaşım haczedilebilir mi?
Kural olarak hayır. Nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları bu kuralın dışındadır; borçlunun açık muvafakati bulunan durumlar da ayrıca değerlendirilir.
Kambiyo senedine itiraz süresi neden farklı?
Kambiyo senetlerine dayalı takip özel bir usule tabidir; itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır, süresinde yapılsa dahi takibi kendiliğinden durdurmaz.
Borcumu ödedim, haciz otomatik kalkar mı?
Hayır. Ödeme sonrasında haczin kaldırılması icra dairesinden ayrıca talep edilmelidir.
Haciz işlemine itiraz etmek mümkün mü?
Evet. Usulsüz bir haciz işlemi olduğunu düşünüyorsanız, icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilirsiniz; şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır.
İcra takibinizle ilgili değerlendirme için Adana icra avukatı sayfamıza göz atabilir, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bir Yanıt