Adana Dolandırıcılık Avukatı arayan kişilerin bir kısmı parasını kaptırmış ve ne yapacağını bilmeyen mağdurlardır; bir kısmı ise hakkında dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılık isnadıyla soruşturma veya dava açılan kişilerdir. Büromuz Seyhan’dadır; Adana genelinde bu dosyalarda şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur ve katılan vekilliği yapıyoruz. Bu sayfada dolandırıcılık suçunun unsurlarını, nitelikli hâllerini, telefon dolandırıcılığını, zarar giderimini ve mağdurun haklarını Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümleriyle anlatıyoruz.
Dolandırıcılık Suçu (TCK m.157)
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir (TCK m.157/1). Suçun özü, mağdurun hile ile yanıltılması ve bu yanılgı nedeniyle malvarlığı aleyhine bir işlem yapmasıdır. Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-8); süreç için uzlaştırma nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur (TCK m.159). Suçun ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy, altsoy veya aynı konutta beraber yaşayan kardeş zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1).
Adana Nitelikli Dolandırıcılık Avukatı: TCK m.158
Dolandırıcılık suçu TCK m.158/1’de sayılan yollarla işlendiğinde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Bu bentler arasında dini inanç ve duyguların istismarı (a), kişinin tehlikeli durum veya zor şartlarından yararlanma (b), kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması (d), bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (f), serbest meslek sahiplerince mesleğe duyulan güvenin kötüye kullanılması (i) ve kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması (l) bulunur. (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1).
Kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan bahisle belli bir işin gördürüleceği vaadiyle menfaat temin eden kişi de aynı fıkraya göre cezalandırılır (m.158/2). Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (m.158/3). Suça iştirakin, kendisine veya başkasına ait kart gibi ödeme araçlarını ya da banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermekle sınırlı kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir (m.158/4). Hesabını veya kartını başkasına kullandıran kişilerin durumu bu hüküm çerçevesinde değerlendirilir.
Telefon Dolandırıcılığı
Telefon dolandırıcılığı denince akla genellikle kendini polis, savcı veya banka görevlisi olarak tanıtıp para aktarımı isteyen kişiler gelir. Bu tür olaylarda TCK m.158/1-l, kamu kurumlarının adının araç olarak kullanıldığı hâllerde (d) bendi, işlem banka veya bilişim sistemi üzerinden yapılmışsa (f) bendi gündeme gelebilir. Mağdurun izlemesi gereken adımları telefon dolandırıcılığı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Bilişim yoluyla işlenen diğer suçlar için Adana bilişim suçları avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme
Görev, ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanundaki cezanın üst sınırına göre belirlenir; on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza, diğerleri asliye ceza mahkemesinin görevindedir (5235 sayılı Kanun m.11, 12, 14). TCK m.157’de üst sınır beş, m.158/1’de on yıl olduğundan, Adana’daki dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık davaları Adana Asliye Ceza Mahkemelerinde görülür; soruşturmayı Adana Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür.
Zarar Giderimi ve Etkin Pişmanlık (TCK m.168)
Dolandırıcılık suçu tamamlandıktan sonra ancak kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (TCK m.168/1). Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır (m.168/2). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için mağdurun rızası aranır (m.168/4). Bu son kural mağdur açısından önemlidir: kısmi ödeme teklifini kabul edip etmemek mağdurun kararıdır.
158 Mağdurları: Şikâyet, Katılma ve Haklar
Şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158). Mağdur soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edebilir (CMK m.234/1-a); itiraz, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (CMK m.173/1). Kovuşturma evresinde mağdur ve suçtan zarar gören, hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1). Katılan, Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilir (CMK m.242/1). Ayrıntılar için TCK 158 nitelikli dolandırıcılık mağdurları yazımıza, zarar talepleri için Adana tazminat avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Şüpheli veya Sanık Müdafiliği
Şüpheli, soruşturmanın her aşamasında müdafiin hukuki yardımından yararlanabilir ve yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkına sahiptir (CMK m.147/1-e, m.149). Dolandırıcılık dosyalarında hilenin varlığı, kastın ispatı ve dosyanın basit mi nitelikli mi olduğu savunmanın ana tartışma noktalarıdır. İfade aşaması için gözaltı süresi ve ifade hakları, tutuklama için tutuklamaya itiraz yazılarımıza; ön hesap için ceza hesaplama araçlarımıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dolandırıcılık suçunun cezası nedir?
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir (TCK m.157/1).
Nitelikli dolandırıcılığın cezası nedir?
TCK m.158/1’de sayılan hâllerde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür. Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ve kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma gibi bentlerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1).
Dolandırıcılıkta uzlaştırma var mı?
Basit dolandırıcılık (TCK m.157) uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-8). Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) bu listede yer almaz. Ayrıntılar için uzlaştırma yazımıza bakabilirsiniz.
Zarar ödenirse ceza indirilir mi?
Fail, azmettiren veya yardım eden pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse; kovuşturma başlamadan önce cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce yarısına kadarı indirilir. Kısmi iadede mağdurun rızası aranır (TCK m.168).
Nitelikli dolandırıcılık davasına hangi mahkeme bakar?
Görev, ağırlaştırıcı nedenler gözetilmeksizin kanundaki üst sınıra göre belirlenir (5235 sayılı Kanun m.14). TCK m.158/1’deki üst sınır on yıl olduğundan ve ağır ceza için on yıldan fazla hapis gerektiğinden, bu davalar asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.11, m.12).
Dolandırıcılık mağduru davaya nasıl katılır?
Kamu davası açıldıktan sonra mahkemeye dilekçe verilerek veya duruşmada sözlü başvurunun tutanağa geçirilmesiyle katılma istenebilir (CMK m.238/1). Katılma, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar mümkündür (CMK m.237/1).
Ceza alanındaki diğer çalışmalarımız için Adana ceza avukatı sayfamıza, bölgeler için çalışma bölgelerimiz sayfasına, randevu için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Büro Adresi ve Yol Tarifi
Adana Avukat Oğuzhan Manga
Kayalıbağ Mahallesi, Turhan Cemal Beriker Bulvarı, Çolakoğlu İş Merkezi, No:103, Kat:1, İç Kapı No:102, 01010 Seyhan/Adana
Telefon: 0545 773 08 80
Google Haritalar üzerinden büroya yol tarifi alın