Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve kısa sürede “süresiz nafaka kalktı mı, ödediğim nafaka bitiyor mu?” sorularını gündeme getirdi. Kararın ne zaman yürürlüğe gireceği, mevcut nafakaları nasıl etkileyeceği ve yeni boşanmalarda nafakanın nasıl belirleneceği, nafaka alan ve ödeyen herkes için önemlidir. Bu yazıda kararın kapsamını ve bugünden itibaren nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Yoksulluk nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakasından ve dava süresince ödenen tedbir nafakasından farklıdır. Anayasa Mahkemesi kararı yalnızca yoksulluk nafakasına ilişkindir.
Anayasa Mahkemesi Ne Karar Verdi?
Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla, 175. maddenin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Mahkemeye göre nafakanın süresinin, her somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından belirlenebilmesi gerekir; kanunun nafakayı her durumda süresiz kılması bu değerlendirmeye imkân tanımamaktadır.
Kararla yoksulluk nafakası kaldırılmadı. İptal edilen yalnızca nafakanın kanun gereği süresiz bağlanmasını öngören ibaredir. Yoksulluk nafakası istemek için aranan koşullar, yani boşanma nedeniyle yoksulluğa düşme ve kusurun daha ağır olmaması, aynen devam etmektedir.
Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe girmesini dokuz ay erteledi. Buna göre iptal 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Erteleme, yasama organının bu sürede nafakanın süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapabilmesi için tanınmıştır.
Bu tarihe kadar 175. madde mevcut hâliyle uygulanmaya devam eder. Yani 30 Haziran 2027’ye kadar görülen davalarda mahkemeler, kanundaki düzenlemeye göre karar verecektir.
Mevcut Nafakalar Kendiliğinden Bitecek mi?
Hayır. Kesinleşmiş mahkeme kararıyla bağlanmış yoksulluk nafakaları, Anayasa Mahkemesi kararıyla kendiliğinden sona ermez. Nafaka yükümlüsünün ödemeyi kendi kararıyla kesmesi, icra takibi ve ödenmeyen nafakalar nedeniyle hukuki sonuçlar doğurabilir. Mevcut nafakaların 30 Haziran 2027’den sonra nasıl etkileneceği, yapılacak yeni düzenlemeye ve özellikle geçiş hükümlerine bağlıdır.
Nafaka yükümlüsü, bugün de mevcut kanun hükümlerine göre nafakanın kaldırılmasını ya da azaltılmasını dava edebilir. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Tarafların mali durumlarının değişmesi hâlinde ise nafakanın artırılması veya azaltılması talep edilebilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kararın yayımlandığı gün nafaka ödemesini kesmek; iptal henüz yürürlükte değildir ve kesinleşmiş karar geçerliliğini korur.
- Yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığını düşünmek; kaldırılan yalnızca “süresiz” ibaresidir.
- Kararın iştirak nafakasını da etkilediğini sanmak; çocuk için ödenen iştirak nafakası bu kararın konusu değildir.
- Yeni düzenleme beklenirken mevcut koşullara dayanan kaldırma veya azaltma davasını ertelemek; koşullar bugün oluşmuşsa dava bugün açılabilir.
Yeni Boşanmalarda Nafaka Nasıl Belirlenecek?
30 Haziran 2027’ye kadar açılan ve karara bağlanan davalarda mevcut kanun uygulanır. Bu tarihten sonra yoksulluk nafakasının süresinin nasıl belirleneceği, yasama organının yapacağı düzenlemeye göre şekillenecektir. Düzenleme yapılmazsa, kanunda “süresiz olarak” ibaresi bulunmayacağından nafakanın süresinin hâkimin takdirine bırakılması gündeme gelecektir. Bu nedenle yakın dönemde boşanacak çiftlerin, özellikle anlaşmalı boşanma protokolünde nafakanın süresini ve sona erme koşullarını açıkça düzenlemesi önem kazanmıştır.
Örnek Bir Durum
2019 yılında boşanan ve kesinleşmiş kararla aylık yoksulluk nafakası ödeyen bir kişi, Anayasa Mahkemesi kararını duyunca ödemeyi durdurmak istiyor. Bu kişinin yapması gereken, ödemeyi kesmek değil, kendi durumunu değerlendirmektir. Nafaka alacaklısı yeniden evlenmişse ya da düzenli ve yeterli bir gelire kavuşmuşsa, bugün mevcut kanuna göre nafakanın kaldırılması davası açılabilir. Bu koşullar yoksa, yeni düzenleme ve geçiş hükümleri çıkana kadar ödemeye devam etmek, hem icra takibi hem de birikmiş borç riskini önler.
Nafaka Davası Adana’da Nerede Görülür?
Nafakanın kaldırılması, azaltılması ve artırılması davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Adana’da bu davalar Adana Adliyesi’ndeki aile mahkemelerinde görülür. Yetki bakımından, boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Nafaka artırım davası hakkında ayrıntılı bilgi için nafaka artırım davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesi, TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Ancak iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Yoksulluk nafakasının kendisi kaldırılmadı; değişen, nafakanın kanunen süresiz bağlanmasıdır.
Ödediğim nafakayı şimdi kesebilir miyim?
Hayır. Kesinleşmiş nafaka kararları Anayasa Mahkemesi kararıyla kendiliğinden sona ermez. Ödemenin kesilmesi icra takibine yol açabilir. Nafakanın kaldırılması için koşullar oluşmuşsa mahkemeye başvurulması gerekir.
Karar iştirak nafakasını etkiler mi?
Hayır. Karar yalnızca boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe ödenen yoksulluk nafakasına ilişkindir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası bu kararın konusu değildir.
Nafaka hangi durumlarda bugün de kaldırılabilir?
Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.
30 Haziran 2027’den sonra mevcut nafakalar ne olacak?
Bu, yasama organının yapacağı yeni düzenlemeye ve geçiş hükümlerine bağlıdır. Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut kararlar geçerliliğini korur.
Anlaşmalı boşanmada nafakanın süresi belirlenebilir mi?
Evet. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakasının süresini ve sona erme koşullarını düzenleyebilir. Hâkim protokolü uygun bulursa bu düzenleme kararla bağlayıcı hâle gelir.
Nafaka davanızın değerlendirilmesi için Adana boşanma avukatı sayfamıza göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Boşanma sürecinin genel işleyişi için boşanma davası nasıl açılır yazımızı da okuyabilirsiniz.